Meer energie, minder klachten: hoe jouw leefstijl je gezondheid bepaalt

Je staat ’s ochtends op en voelt je al moe voordat de dag begonnen is. Weinig energie, en je gewicht kruipt langzaam omhoog. Herkenbaar? Voor veel mensen voelt dit als iets wat er nu eenmaal bij hoort. Maar dat hoeft helemaal niet zo te zijn. De keuzes die we elke dag maken bepalen voor een groot deel onze fitheid en gezondheid, en daarin valt vaak meer te winnen dan mensen denken. In deze blog leggen we uit waarom leefstijl zo belangrijk is en wat het concreet met je lichaam doet.

Wat is leefstijl?

Leefstijl is het geheel van dagelijkse gewoonten dat samen invloed heeft op je gezondheid en welzijn. Daarbij spelen verschillende factoren een rol, zoals voeding, beweging, slaap en stress. Deze factoren staan niet los van elkaar. Slecht slapen zorgt er bijvoorbeeld voor dat je ongezonder gaat eten, terwijl stress kan leiden tot minder beweging. Leefstijl is dus een samenspel van verschillende gewoonten die elkaar versterken of juist kunnen tegenwerken.

Leefstijl en chronische aandoeningen

Niet-overdraagbare chronische aandoeningen, zoals hart- en vaatziekten, diabetes, kanker en chronische longziekten, zijn wereldwijd de belangrijkste doodsoorzaak, ook in Nederland. Jaarlijks overlijden er circa 43 miljoen mensen aan.^[1]

Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat leefstijlfactoren een grote rol spelen bij zowel het ontstaan als het voorkomen van deze aandoeningen. Vooral gezonde eetgewoonten en voldoende beweging worden gezien als de meest bepalende factoren voor een goede gezondheid.^[2]

Leefstijl is dus de grootste beinvloedbare factor voor onze gezondheid. Vanuit Fysio Verbeek starten wij in juli met de Gecombineerde Leefstijlinterventie (GLI). Dit is een erkend programma om duurzaam te werken aan een gezondere leefstijl.

Wat gebeurt er in het lichaam bij overgewicht?

Bij langdurig overgewicht, met name door overtollig buikvet (visceraal vet),  kan een lichte maar voortdurende ontstekingsreactie in het lichaam ontstaan. Dit wordt ook wel een laaggradige chronische ontsteking genoemd. Vetweefsel functioneert namelijk niet alleen als energieopslag, maar ook als actief orgaan dat signaalstoffen aanmaakt zoals adipokinen en cytokinen.

Wanneer dit langere tijd verstoord is, kan dat leiden tot insulineresistentie (een verminderde gevoeligheid van lichaamscellen voor insuline) en atherosclerose (aderverkalking). Op de lange termijn verhoogt dit het risico op hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en bepaalde vormen van kanker.

Leefstijl

Een gezonde leefstijl bestaat niet uit één grote verandering, maar uit een verandering van meerdere dagelijkse gewoonten. In de volgende onderdelen bespreken we de leefstijlfactoren die het meeste invloed hebben op de gezondheid: beweging, voeding, slaap en stress. Elk van deze factoren heeft op zichzelf al invloed op je gezondheid, maar de echte winst zit in de combinatie van deze factoren.

Beweging

Regelmatig bewegen verbetert de insulinegevoeligheid, ondersteunt een gezonde bloeddruk, helpt ontstekingswaarden te verlagen en draagt bij aan een gezonde lichaamssamenstelling (lager vetpercentage).^[3] Bovendien maakt het lichaam tijdens inspanning endorfines aan. Dit zijn stoffen die pijn verminderen en het humeur verbeteren. Beweging is daarmee een krachtig middel voor zowel fysieke als mentale gezondheid.

Voeding

Een gezond voedingspatroon gaat niet over streng diëten of calorieën tellen, maar over de kwaliteit van wat je eet. Zo bevat ultrabewerkte voeding veel suiker, zout en verzadigd vet, maar weinig vezels en voedingsstoffen. Dit verstoort de bloedsuikerregulatie en draagt bij aan chronische laaggradige ontsteking in het lichaam.

Slaap stress

Slecht slapen en chronische stress hebben een effect op gewicht en eetlust. Een korte slaapduur is geassocieerd met een hoger risico op obesitas en een ongunstige lichaamssamenstelling.^[4] Bovendien verhoogt slaaptekort de kans op diabetes type 2, hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten.^[5]

Chronische stress verhoogt de cortisolspiegel, en cortisol stimuleert de opslag van vet, met name rondom de buik. Dit komt doordat visceraal vetweefsel een hogere dichtheid aan cortisolreceptoren heeft dan onderhuids vet.^[6]

Gedragsverandering

Als gezonder leven zo logisch is, waarom lukt het dan niet vanzelf? Omdat gedragsverandering moeilijk is. Gewoonten zitten diep, onze omgeving lokt ongezonde keuzes uit, en motivatie schiet er bij stress of vermoeidheid snel bij in. Dat is precies waarom een begeleide, gecombineerde aanpak zoveel effectiever is dan zelfstandig proberen te veranderen.

CooL: Coaching op Leefstijl

Vanuit onze praktijk bieden wij CooL aan: een erkende Gecombineerde Leefstijlinterventie (GLI) die volledig vergoed wordt vanuit de basisverzekering, zonder aanspraak op het eigen risico. Je hebt een verwijzing van de huisarts nodig. Je huisarts beoordeelt of deelname passend is op basis van je gezondheid en motivatie.

Je komt in aanmerking als je:

• 18 jaar of ouder bent, én
• een BMI hebt tussen 25 en 35 in combinatie met een grote buikomvang (vrouwen ≥88 cm, mannen ≥102 cm), of
• een BMI hebt tussen 25 en 35 én een of meer aandoeningen die samenhangen met overgewicht (zoals diabetes, hart- en vaatziekten of artrose), of
• een BMI hebt vanaf 35.

Hoe ziet het programma eruit?

CooL duurt twee jaar en bestaat uit twee fasen, begeleid door een gecertificeerde leefstijlcoach.

In de eerste fase (8 maanden) ligt de nadruk op bewustwording en het aanleren van nieuwe gewoonten. Dit is de eerste stap naar duurzame gedragsverandering. De tweede fase (16 maanden) richt zich op het vasthouden en verder uitbouwen van die verandering, zodat je nieuwe leefstijl ook op de lange termijn beklijft. Beide fasen omvatten 8 groepsbijeenkomsten van elk 90 minuten, aangevuld met in totaal 7 uur aan individuele gesprekstijd.

De thema’s voeding, beweging, slaap, ontspanning en stressmanagement komen allemaal aan bod. Je stelt persoonlijke doelen op, wisselt ervaringen uit met mede-deelnemers en jullie ondersteunen elkaar. De groepsdynamiek is één van de bewezen werkzame elementen van het programma.

Benieuwd of CooL iets voor jou is?

Wil jij duurzaam werken aan een gezonder gewicht en meer energie? Vraag dan bij je huisarts een verwijzing aan voor CooL bij Fysio Verbeek, of neem vrijblijvend contact met ons op, we vertellen je graag meer